top of page

"Post-separation abuse", misbruik nà de scheiding

Geweld stopt vaak niet door de relatie te beëindigen.




Intrafamiliaal geweld gaat verder dan alleen maar fysieke mishandeling. Hoewel dat vaak het eerste is waar mensen aan denken, zijn er nog veel andere vormen van geweld binnen een relatie. Dwingende controle, fysiek geweld, verbaal geweld, emotioneel misbruik, psychologisch misbruik, seksueel misbruik en financieel misbruik zijn slechts enkele voorbeelden van de manieren waarop mensen anderen kunnen beschadigen.


Zelfs nadat de relatie is beëindigd, houdt het misbruik vaak niet op. Het neemt simpelweg een nieuwe vorm aan die bekend staat als "post-separation abuse", oftewel misbruik na de scheiding.

Als één van de partners tijdens de relatie al drang had naar controle en macht, zal die drang niet verdwijnen na de scheiding. In feite kan deze drang zelfs sterker worden omdat degene die deze drang heeft de controle over zijn partner verliest wanneer de relatie eindigt. Het misbruik blijft bestaan, maar in een andere vorm.


Misbruik na scheiding kan zelfs ernstiger zijn dan het geweld en misbruik dat slachtoffers hebben ervaren toen ze nog samen waren met hun partner. Pas na de scheiding leren ze hun ex-partner echt kennen.


Na het einde van de relatie richt de dader zich vaak op het kind om controle te houden over zijn ex-partner en om de gezonde ouder te terroriseren. Het kind wordt een pion in een voortdurende strijd tegen de gezonde ouder. Zowel het kind als de gezonde ouder zijn slachtoffers.


De gezonde ouder wordt steeds meer getraumatiseerd door het aanhoudende misbruik, manipulatie, gaslighting en machtsspelletjes. Het trauma na de relatie kan zelfs traumatischer zijn dan het misbruik tijdens de relatie zelf. De gezondheid van deze ouder lijdt hierdoor, zowel emotioneel als mentaal en uiteindelijk ook lichamelijk.


Het slachtoffer is dus uiteindelijk twee keer slachtoffer: eerst van hun (ex-)partner en daarna van systemen die geweld en kindermishandeling zouden moeten stoppen, maar dat niet doen.


Bij dit soort misbruik zijn er altijd twee slachtoffers: de ex-partner en het kind. Het is een misvatting dat kinderen tussen hun ouders in de knel zitten bij dit soort misbruik. In werkelijkheid zitten de beschermende ouder en het kind samen in de knel.


De alarmbellen zouden eigenlijk al moeten afgaan bij hoogconflictscheidingen zelf.

Deze hebben vaak drie vaste componenten: de behoefte van de misbruiker aan controle, de behoefte van de misbruiker om te "winnen" en de wens van de misbruiker om de gezonde ouder te kwetsen of te straffen. Helaas worden deze signalen vaak genegeerd, met het idee dat alles wel weer goed zal komen na verloop van tijd.


Dit kan misschien waar zijn in sommige gevallen, maar niet wanneer er al sprake was van machts- en controlepatronen tijdens de relatie. Dit zou al tijdens de hoogconflictscheiding moeten worden opgemerkt en aangepakt, in het belang van het kind.


Uiteindelijk is het kind altijd het grootste slachtoffer. Misbruik na de scheiding heeft niet alleen directe gevolgen voor het slachtoffer zelf op gebieden zoals gezondheid, financiën en welzijn, maar ook langdurige effecten op kinderen. Dit resulteert in een hoge mate van nadelige jeugdervaringen (ACE's, "Adverse Childhood Experiences").


Het begrip "ACE's" wordt gebruikt om elke vorm van traumatische gebeurtenis uit de kindertijd te beschrijven, zoals echtscheiding, geweld, emotioneel misbruik, verwaarlozing, middelenmisbruik of zelfs een instabiele omgeving die het gevoel van verbondenheid en stabiliteit bij een kind ondermijnt.


De ACE's studie, uitgevoerd door The Center for Disease Control en Kaiser Permanente, heeft onderzoek gedaan naar de relatie tussen ACE's en langetermijngezondheidsproblemen bij respondenten. De resultaten van dit onderzoek waren ronduit schokkend.


Wie de publicaties wil inkijken, kan dat hier doen en in dit filmpje geeft kinderarts Nadine Burke uitleg over deze baanbrekende studie.




De ACE-studie zou een essentiële bron van informatie moeten zijn voor rechters en andere professionals die verantwoordelijk zijn voor het welzijn van kinderen. Helaas lijkt er echter weinig aandacht te worden besteed aan de resultaten van deze studie, ondanks dat ze al sinds de jaren '90 bekend zijn. Dit is een zeer teleurstellende situatie.


Hierdoor blijven we in plaats daarvan mensen uit de rivier halen nadat ze er al in zijn gevallen, in plaats van te voorkomen dat ze überhaupt in het water terechtkomen. Het is duidelijk dat beleidsmakers actie moeten ondernemen en investeren om dit probleem aan te pakken.


Op dit moment is het familie- en jeugdrechtsysteem meestal de enige bron van hulp voor slachtoffers van misbruik na scheiding, evenals instanties die specifiek bedoeld zijn om kinderen in dergelijke situaties bij te staan. Het is van cruciaal belang dat professionals binnen dit systeem kennis hebben van misbruik na scheiding en weten hoe ze de signalen ervan kunnen herkennen, met name bij hoogconflictscheidingen waarbij gestreden wordt om ouderlijk gezag, kostenverdeling, verblijfsregelingen, hobby's van het kind en het weigeren van therapie of begeleiding voor het kind.


Maar hoe kunnen professionals dit soort misbruik identificeren? Welnu, zij kunnen veel leren door goed naar slachtoffers te luisteren. Slachtoffers hebben waardevolle informatie over dit type misbruik omdat ze het zelf hebben meegemaakt. Het is belangrijk om de dynamiek te begrijpen door aandachtig te luisteren naar hun verhalen.


Uiteindelijk streven we allemaal naar hetzelfde doel: het stoppen van familiaal en ander geweld en misbruik, en het beschermen van kinderen. Maar als we misbruik niet herkennen, meten, opvolgen en stoppen, zal het voortduren.


Daarom wil ik een aantal kenmerkende signalen benadrukken:


  • De ene ouder ondermijnt de opvoedingscapaciteiten en beslissingen van de veilige ouder

  • Weigering of ontzegging van toestemming en/of zorg voor de medische of therapeutische behoeften van het kind

  • Pogingen om tegengestelde waarden aan het kind op te leggen om haat jegens de veilige ouder te creëren

  • Beschuldigingen van ouderverstoting/slecht ouderschap

  • Het kind bevoordeelt de veilige ouder en wijst de misbruikende ouder af, wat leidt tot valse beschuldigingen van ouderverstoting

  • Valselijke beschuldigingen van slecht of nalatig ouderschap tegenover de veilige ouder


Dit zijn slechts een paar voorbeelden, maar ze geven wel een idee van hoe dit soort misbruik eruit kan zien.


Het is cruciaal dat instanties die betrokken zijn bij familierecht en hulpverlening kennis hebben over misbruik na scheiding en de signalen ervan kunnen herkennen.

Door naar slachtoffers te luisteren, trauma te begrijpen en kennis te hebben van cluster-B persoonlijkheidsstoornissen, kunnen professionals een beter inzicht krijgen in wie de dader is en wie het slachtoffer.


Het is belangrijk dat slachtoffers zich niet laten ontmoedigen om stappen te zetten voor hun eigen gezondheid en geluk, evenals dat van hun kinderen. Ze hebben recht op gezondheid, veiligheid en geluk, en niemand heeft het recht om hen dit af te nemen.


Laten we moed tonen en hulp zoeken om stand te houden in de storm.


Wie hulp wil, is bij mij van harte welkom.


Eva







Comments


bottom of page