Begeleiding bij contactverlies in het gezin

Wat bedoel je met contactverlies in het gezin?

​

Contactverlies is een overkoepelende term voor situaties waarin contact tussen gezins- of familieleden moeilijk, sterk verminderd of volledig verbroken is.

Dat kan gaan om contactverlies tussen een ouder en een minderjarig of volwassen kind, tussen een grootouder en een kleinkind, of tussen een volwassen kind en een ouder.

​

De term zegt op zichzelf nog niets over de oorzaak. Contactverlies kan samenhangen met conflicten, langdurige kwetsuren, onveiligheid, loyaliteitsdruk, beïnvloeding, grensoverschrijding, psychische problemen, veranderende gezinssituaties of een combinatie van factoren.

​

Daarom vertrek ik niet automatisch vanuit één verklaring of label. We kijken eerst zorgvuldig naar wat er speelt, welke positie jij inneemt en wat jij nodig hebt.

​

Lees meer over de verschillende mogelijke oorzaken en vormen op Vormen van contactverlies.

​

Welke begeleiding past bij mijn situatie?

​

Dat hangt onder meer af van jouw positie binnen de relatie en van wat je met de begeleiding wilt bereiken.

​

• Heb je als ouder minder of geen contact met een minderjarig kind? Lees dan meer over begeleiding bij contactverlies met je minderjarige kind.

• Heeft je volwassen kind afstand genomen of het contact verbroken? Lees dan meer over begeleiding wanneer je volwassen kind afstand neemt.

• Zie je als grootouder je kleinkind niet of nauwelijks? Lees dan meer over begeleiding voor grootouders bij contactverlies met een kleinkind.

• Overweeg je als volwassen kind om minder of geen contact met een ouder te hebben? Lees dan meer over begeleiding bij afstand of contactbreuk met een ouder.

• Werd je als volwassen kind door een ouder afgewezen, verlaten of verstoten? Lees dan meer over begeleiding bij ouderlijke afwijzing of verstoting.

​

Deze situaties kunnen elkaar soms overlappen. Een intakegesprek kan helpen om te bepalen welke begeleiding het best aansluit bij jouw hulpvraag.

​

Kan ik individueel in begeleiding komen?

​

Ja. De begeleiding op de vijf doelgroeppagina’s is individuele begeleiding. Je kan zelfstandig hulp zoeken. De andere ouder, je kind, je volwassen kind of andere familieleden hoeven daarvoor niet mee te komen of toestemming te geven.

​

We werken vanuit jouw perspectief aan wat jij hebt meegemaakt, hoe de situatie je beïnvloedt en wat binnen jouw invloed ligt. Dat kan onder meer gaan over:

• helen van relationele en traumatische kwetsuren;

• omgaan met stress, boosheid, schuldgevoel, onrecht en machteloosheid;

• ambigu verlies en ambigue rouw;

• grenzen en communicatie;

• zorgvuldig verbonden blijven waar dat mogelijk en wenselijk is;

• opnieuw ruimte maken voor andere relaties en levensdomeinen.

 

Omdat ik in individuele begeleiding slechts één perspectief ken, doe ik geen uitspraken over de andere betrokkenen of over het volledige gezinssysteem.

​

Is contactherstel altijd het doel van de begeleiding?

​

Nee. Contactherstel kan een verlangen, mogelijkheid of richting zijn, maar het is niet altijd haalbaar, veilig of gewenst.

​

Voor sommige ouders en grootouders gaat begeleiding onder meer over het zorgvuldig bouwen en onderhouden van een relationele brug.

Voor een volwassen kind kan de passende stap juist bestaan uit duidelijkere grenzen, minder contact of geen contact.

Voor iemand die door een ouder werd afgewezen, kan herstel vooral betekenen dat de ouderlijke afwijzing niet langer het zelfbeeld en het verdere leven bepaalt.

​

We onderzoeken daarom niet alleen óf contactherstel mogelijk is, maar ook:

• welke vorm van contact passend en veilig is

• wat jij zelf kan beïnvloeden

• wat buiten jouw controle ligt

• hoe je met de huidige werkelijkheid kan omgaan

• hoe je verder kan leven zonder het verlies of je verbondenheid te ontkennen

​

De begeleiding duwt je niet vooraf richting verzoening, contactbreuk, vergeving of loslaten.

​

Wat is het verschil tussen individuele begeleiding en re-integratietherapie?

​

Bij individuele begeleiding werk ik met één persoon. De andere gezinsleden zijn geen cliënt en hoeven niet aan de begeleiding deel te nemen.

​

Re-integratietherapie is een afzonderlijke, systeemgerichte opdracht waarbij rechtstreeks wordt gewerkt met de relatie tussen een minderjarig kind en een ouder. Daarbij worden ook beide ouderposities betrokken.

Voor re-integratietherapie is daarom een duidelijk mandaat nodig:

• een geïnformeerd akkoord van beide gezaghebbende ouders; of

• een opdracht van de rechtbank.

 

Re-integratietherapie is niet bedoeld om een kind tot contact te dwingen. Er wordt zorgvuldig onderzocht of en onder welke voorwaarden herstel van de ouder-kindrelatie veilig, verantwoord en haalbaar kan worden opgebouwd.

​

Lees meer over re-integratietherapie en contactherstel met een minderjarig kind.

​

Wat als ik niet weet waarom het contact verloren is gegaan?

​

Het is niet ongewoon dat gezinsleden heel verschillende verklaringen hebben voor dezelfde contactbreuk. Misschien kwam de afstand voor jou onverwacht, kreeg je weinig uitleg of herken je jezelf niet in de redenen die worden genoemd.

​

Begeleiding kan helpen om:

• de voorgeschiedenis en patronen zorgvuldiger te onderzoeken

• onderscheid te maken tussen feiten, interpretaties en vermoedens

• meerdere mogelijke verklaringen naast elkaar te verdragen

• te begrijpen wat de andere persoon mogelijk probeert duidelijk te maken

• te onderzoeken welke verantwoordelijkheid of invloed bij jou ligt

• stappen te kiezen die geen bijkomende schade of druk veroorzaken

 

Je hoeft bij de start niet precies te weten wat er is gebeurd. Wel is het belangrijk dat er ruimte kan ontstaan voor nuance, nieuwe informatie en perspectieven die mogelijk niet volledig overeenkomen met je eerste verklaring.

 

Wat zijn ambigu verlies en ambigue rouw?

​

Bij ambigu verlies is iemand lichamelijk aanwezig maar psychologisch of relationeel afwezig, of omgekeerd. Bij contactverlies leeft de andere persoon nog en blijft de relatie emotioneel betekenisvol, terwijl werkelijk contact ontbreekt of onzeker is.

​

Dat kan leiden tot ambigue rouw: rouw zonder duidelijke afsluiting. Je rouwt om het dagelijkse contact, je plaats binnen het gezin, gemiste gebeurtenissen en een toekomst die je anders had voorgesteld. Tegelijk kan hoop op verandering blijven bestaan.

​

Daardoor kan je heen en weer bewegen tussen hoop, verdriet, boosheid, protest, schuldgevoel en tijdelijke berusting. Verjaardagen, feestdagen en andere mijlpalen kunnen het verlies telkens opnieuw activeren.

In begeleiding hoef je niet te kiezen tussen rouwen en hoop houden. We zoeken hoe je het verlies kan dragen zonder dat de onzekerheid je volledige leven gaat bepalen.

​

Lees meer over ambigu verlies en rouw zonder afsluiting.