Ondersteuning bij contactverlies
Oudervreemding, ouderverstoting en contactherstel (ook voor grootouders)
In het kort
-
Contactverlies tussen (groot)ouder en (klein)kind is de parapluterm. Het beschrijft het feit dat er geen of weinig contact meer is, zonder al een oorzaak toe te wijzen. Begeleiding begint dan ook altijd met luisteren, niet met labelen.
-
Oudervervreemding is contactverlies waarbij het kind afstand neemt om redenen die wel in verhouding staan tot die afstand. Er is iets gebeurd, of er gebeurde iets gedurende lange tijd, dat de afstand begrijpelijk maakt vanuit het perspectief van het kind. De afwijzing is invoelbaar, ook als ze pijnlijk is voor de ouder of grootouder.
-
Ouderverstoting is contactverlies waarbij het kind afstand neemt om redenen die niet in verhouding staan tot die afstand. Wat het kind aangeeft als reden, weegt niet op tegen het volledige verbreken van het contact. In die context bestaat een vermoeden van loyaliteitsbeïnvloeding door een derde (vaak de andere ouder, soms een grootouder of een nieuwe partner).
-
Het verschil draait om proportionaliteit, niet om wel-of-geen misbruik. Dat is een belangrijk onderscheid.
-
Wat je van mij kan verwachten:
-
Een voldoende lang intakegesprek waarin we kijken wat er speelt, zonder voorbarige conclusies
-
Inzicht in de dynamiek (mild, matig, ernstig, puur of hybride met andere oorzaken)
-
Een traject op maat richting contactherstel waar mogelijk, of veerkrachtig (groot)ouder blijven op afstand waar dat (voorlopig) de enige weg is
-
Concrete handvatten: brieven schrijven aan je kind, omgaan met momenten van mogelijk contact, leren leven met onzekerheid
-
Therapie rond ambigu verlies, met Rewind Technique, Ericksoniaanse Hypnose en lichaamswerk voor de impact die contactverlies op jou heeft
-
-
Wat ik niet doe:
-
Geen uitspraken over de andere ouder of over wat het kind "echt denkt"
-
Geen rapporten of getuigenverklaringen voor justitie op basis van één verhaal
-
Geen belofte dat het contact zeker hersteld kan worden, want dat hangt van vele factoren af die niet bij jou of mij liggen
-
-
Voor grootouders: contactverlies met een kleinkind kent een eigen pijn en een eigen dynamiek. Vaak loopt het via de breuk met je eigen volwassen kind. Daar werk ik even zorgvuldig mee als met de ouder-kind dynamiek.
Waarom contact houden met je kind?
Een waargebeurd verhaal van een vrouw die als kind vervreemd raakte van haar vader, en haar ervaringen deelde met Amy Baker.
Ze vertelde dat haar vader na de scheiding elke zondag langskwam.
Elke week reed hij naar het huis van haar moeder, parkeerde zijn auto, liep naar de voordeur en klopte aan.
Achter die deur stonden haar moeder, haar plusvader, zijzelf en haar broers en zussen. Ze deden nooit open.
Zij kreeg nooit de kans om haar vader te zien. Sterker nog, samen met haar broers en zussen riep ze door de deur: “Ga weg!” en lieten ze hem weten dat ze hem niet wilden zien en niet naar buiten zouden komen.
Na verloop van tijd hield haar vader op met komen.
Dat is begrijpelijk.
Vanuit zijn standpunt leek het zinloos geworden.
Waarom zou hij nog die rit maken in de hoop zijn kinderen te zien? Waarom zou hij telkens aanbellen, alleen om opnieuw afgewezen en teleurgesteld te worden?
Voor hem voelde het als een nederlaag.
Toen de vrouw, inmiddels volwassen, gevraagd werd hoe het voor haar was toen haar vader op een dag niet meer kwam, vertelde ze dat ze geschokt was.
Ze had nooit gedacht dat haar afwijzing ertoe zou leiden dat haar vader de moed zou opgeven. Voor haar was die klop op de deur het belangrijkste van het hele bezoek.
Ze wist dat ze toch niet naar buiten mocht, dat haar moeder en stiefvader nooit zouden toestaan dat ze haar vader zou zien.
Voor haar betekende de klop op de deur alles: het was een teken van de aanhoudende liefde van haar papa.
De klop was voor haar de boodschap zelf, het bewijs dat hij haar niet had opgegeven en van haar hield.
Net zoals jouw pogingen om contact te houden met je kind, een boodschap zijn dat jij niet opgeeft.
Kinderen kunnen – bewust of onbewust – de indruk krijgen dat het normaal is om mensen uit hun leven te sluiten. Die boodschap kan van de andere ouder komen, van vrienden, van een coach, partner, therapeut, of zelfs uit boeken en films.
Misschien ben jij wel de enige in het leven van jouw kind die laat zien dat de relatie wél de moeite waard is, hoe moeilijk het ook is, en dat het belangrijk is om daarvoor moeite te blijven doen.
Als jij niet degene bent die het initiatief neemt om contact te blijven zoeken, wie dan wel?
Jij bent degene die het vuur brandend houdt – voor jullie band, en misschien zelfs voor de manier waarop je kind later relaties aangaat.
Als jij het vuur niet vasthoudt, wie dan wel...
Begeleiding bij contactverlies, op maat van wat speelt
Als het contact met je (klein)kind verbroken of ernstig verstoord is, sta je vaak met een gevoel van machteloosheid. Mag je nog hopen? Mag je nog stappen zetten? Of moet je leren accepteren dat het is zoals het is?
Het antwoord is: ja, je mag hopen. Veel (groot)ouders die hun verhaal serieus aanpakken zien beweging, soms snel, soms na geduldig werk. En je staat er niet alleen voor.
Bij Praktijk Elpida begeleid ik (groot)ouders in dit proces met een aanpak die altijd vertrekt vanuit jouw verhaal én vanuit een zorgvuldige inschatting van wat speelt. Op basis daarvan kijken we welke richting werk kan opleveren.
Drie scenario's die de meeste begeleidingen kleuren
Wanneer er sprake is van oudervervreemding (de redenen van het kind staan in verhouding tot het contactverlies)
Hier is de afwijzing invoelbaar. Er is iets gebeurd, of er gebeurde iets gedurende lange tijd, dat de afstand begrijpelijk maakt vanuit het perspectief van het kind.
De goede nieuws: in deze situatie is herstel vaak haalbaar, mits je bereid bent het werk aan te gaan dat erbij hoort.
Veel (groot)ouders ervaren dat zodra zij zelf bewegen, er ook iets bij het kind in beweging komt. Niet altijd snel, niet altijd lineair, maar wel reëel.
Wanneer er een vermoeden is van ouderverstoting (de redenen van het kind staan niet in verhouding tot het contactverlies)
Hier is het werk anders en vaak langduriger, omdat het kind in een loyaliteitspositie is geraakt waarin contact met jou voor henzelf onveilig voelt, ook al is dat objectief niet gegrond. Ook hier is hoop op zijn plaats: kinderen die in deze positie zaten, vinden later vaak hun weg terug, soms na maanden, soms na jaren, vaak op het moment dat ze zelf voldoende afstand hebben kunnen nemen van de beïnvloedende dynamiek.
Bij ernstige ouderverstoting is begeleiding bij Praktijk Elpida vaak een waardevolle aanvulling op andere stappen, niet de enige weg. Soms zijn juridische stappen of gespecialiseerde re-integratietherapie ook nodig. We bekijken samen wat past en wat helpt.
In de praktijk zijn de zuivere vormen eerder zeldzaam. Vaak zijn er reële kwetsuren die het kind afstand deden willen nemen, én een derde die die afstand actief heeft versterkt. Of er spelen meerdere oorzaken (een hoogconflictueuze scheiding, generatietrauma, nieuwe partners, jeugdzorg-betrokkenheid) door elkaar.
In deze situaties vraagt het werk extra zorgvuldigheid, en is het juist daarom des te belangrijker dat je begeleid wordt door iemand die de verschillende laagjes kan onderscheiden in plaats van alles op één hoop gooien.
De meest onderschatte hefboom: je eigen werk
Veel (groot)ouders steken hun energie in proberen te begrijpen waarom het kind doet wat het doet, of waarom de andere ouder zich gedraagt zoals zij zich gedraagt. Begrijpelijk, en soms nuttig. Maar de plek waar je het meeste verschil kan maken, is bij jezelf.
Het kind kan je niet veranderen. De andere ouder kan je niet veranderen. Wat in jouw aandeel ligt, kan je wel beïnvloeden, en die beweging heeft vaker dan mensen denken ook effect bij anderen. Soms voelbaar, soms onzichtbaar maar reëel. Soms onmiddellijk, soms pas later.
Dat is geen valse belofte. Dat is hoe systemen werken: als één partij beweegt, kan dat ook bij de anderen iets in beweging zetten. Niet gegarandeerd, maar wel mogelijk en vaak voorbij wat (groot)ouders aanvankelijk dachten.
Wat je van mij kan verwachten
-
Een evidence-based en evidence-informed aanpak
-
Een traject op maat dat zich aanpast aan jouw situatie en aan wat zich onderweg aandient
-
Concrete stappen, geen vage adviezen
-
Een werkrelatie waarin je eerlijk mag kijken naar wat moeilijk is, zonder oordeel en zonder schuldopdracht
-
Begeleiding die op jouw tempo werkt en die rekening houdt met de jaren die mogelijk nodig zijn
Veel (groot)ouders die het werk aangaan, zien beweging.
Voor sommigen is dat herstel van contact, voor anderen is het een sterker zelfgevoel dat hen draagt door het wachten heen.
Voor weer anderen ontstaat er een nieuw soort verbinding die anders is dan voorheen, maar ook waardevol.
Wat ik wel kan beloven: dat je niet alleen door dit proces hoeft te gaan, en dat we samen werken aan wat binnen jouw invloed ligt.
Ouderverstoting herkennen
Na alles wat we tot nu toe hebben gezegd over het belang van proportionaliteit en zorgvuldig kijken, hieronder concreet op welke kenmerken klinici letten wanneer het vermoeden van ouderverstoting onderzocht wordt.
Belangrijk vooraf: deze kenmerken zijn een werkkader, niet een afvinklijst. Eén of twee kenmerken in een complex gezin betekenen nog geen ouderverstoting. Het patroon, de intensiteit, en het volledige verhaal samen geven richting.
De acht kenmerken bij het kind (Baker, Gardner, Warshak)
-
Actieve campagne van afwijzing en denigratie. Het kind spreekt herhaaldelijk en op eigen initiatief negatief over de afgewezen ouder, ook in situaties waar dat niet relevant of gevraagd is.
-
Triviale of onlogische redenen voor de afwijzing. De redenen die het kind aangeeft staan niet in verhouding tot de intensiteit van de afwijzing. Een vergeten verjaardag, een te lang telefoongesprek, een irritante opmerking van vijf jaar geleden krijgt het gewicht van onvergeeflijke daden.
-
Zwart-wit denken. De ene ouder is helemaal goed, de andere helemaal slecht. Geen nuance, geen tegenstrijdige gevoelens, geen ambivalentie. Dat is psychologisch ongewoon: kinderen hebben normaal gemengde gevoelens over ouders.
-
"Ik heb dit zelf beslist" (independent thinker-fenomeen). Het kind benadrukt opvallend vaak dat de mening volledig van henzelf komt en dat niemand hen heeft beïnvloed. Vaak met bewoordingen die te volwassen zijn voor hun leeftijd.
-
Reflexmatige steun aan de geprefereerde ouder. In elk conflict, ongeacht de inhoud, kiest het kind automatisch de kant van de geprefereerde ouder, ook in situaties waar dat objectief niet logisch is.
-
Afwezigheid van schuldgevoel tegenover de afgewezen ouder. Zelfs na duidelijk kwetsend gedrag (uitspraken, afwijzingen, beschuldigingen) toont het kind geen wroeging. Dat is psychologisch opvallend omdat kinderen normaal een geweten ontwikkelen ten aanzien van mensen met wie ze een hechtingsband hebben.
-
Geleende scenario's en volwassen taal. Het kind gebruikt argumenten, woorden of zelfs concrete formuleringen die duidelijk niet bij hun leeftijd of ervaringswereld horen. Dat zijn vaak fragmenten uit gesprekken met de geprefereerde ouder.
-
Uitbreiding van de vijandigheid naar de bredere kring van de afgewezen ouder. Niet alleen de ouder wordt afgewezen, maar ook diens familie, nieuwe partner, vrienden, zelfs huisdieren. De afwijzing breidt zich systemisch uit.
De drie gradaties (Warshak, Bernet)
Milde vorm
Het kind toont weerstand bij overgangsmomenten of contactmomenten, maar gaat eenmaal samen vaak terug naar warmer contact. De band met de afgewezen ouder is niet volledig kapot. De beïnvloeding door de andere ouder is vaak onbewust en niet stelselmatig. Met begeleiding en structuur is herstel meestal goed haalbaar.
Matige vorm
Het kind verzet zich actief tegen contact en herhaalt de afwijzende verhalen ook bij de afgewezen ouder zelf. De beïnvloeding is duidelijker en vaak stelselmatiger. Conflicten escaleren rond contactmomenten en communicatie tussen ouders is sterk verstoord. Herstel vraagt professionele begeleiding, structuur en soms juridische omkadering.
Ernstige vorm
Het kind weigert elk contact. De meeste of alle acht kenmerken zijn duidelijk aanwezig, vaak intens. Onderliggende factoren kunnen meespelen: persoonlijkheidspathologie of dwingende controle bij de beïnvloedende ouder, eigen trauma bij het kind, of een lange voorgeschiedenis van geleidelijke vervreemding. Bij deze graad is een gespecialiseerde, vaak juridisch ondersteunde aanpak nodig. Reguliere therapie alleen lost dit zelden op.
Wat dit betekent voor jou
Als je deze kenmerken bij je eigen kind herkent, betekent dat in elk geval dat zorgvuldig onderzoek belangrijk is.
Niet om paniekerig te reageren of het kind te confronteren, maar om samen met een deskundige in kaart te brengen wat er speelt en welke werkwijze past.
Hartelijk welkom.
Wat is ouderverstoting?
Dr. Amy J. L. Baker legt het zeer duidelijk uit in dit filmpje.
Ouderverstoting door de ogen van specialisten
(Parental Alienation Study group)
Wat is er nodig om ouderverstoting te (h)erkennen?
Dr. Steven G. Miller slaat nagels met koppen.
Als je nog vroeg bent in het proces
Voor (groot)ouders die signalen herkennen maar bij wie het contact nog niet verbroken is: hoe vroeger je begeleiding zoekt, hoe meer ruimte er meestal is om iets te keren.
Bij milde tot matige vormen van vervreemding of verstoting zijn directe stappen vaak nog mogelijk: jouw aanpak bijstellen, communicatie met het kind anders inrichten, eigen reacties leren beheersen, en zo voorkomen dat de situatie verder escaleert.
Dat betekent niet dat alles aan jou ligt of dat tijdig ingrijpen alles oplost. Soms zijn de invloeden van buitenaf zo sterk dat ook vroege actie de afstand niet voorkomt.
Maar in mijn ervaring zijn de werkmogelijkheden bij vroege herkenning aanzienlijk groter dan bij situaties die jaren hebben kunnen escaleren.
Als directe stappen naar herstel niet (meer) mogelijk lijken
Soms is het contact al geruime tijd verbroken, en lijkt alles wat je tot nu toe hebt geprobeerd geen ruimte te creëren.
Dan is het werk anders dan bij milde of matige situaties: niet gericht op herstel-op-korte-termijn, maar op standhouden, jezelf herstellen, en de deur op een rustige manier op een kier laten staan.
In deze fase begeleid ik je bij "zaadjes planten voor contactherstel" en de veerkracht behouden die je daarvoor nodig hebt:
-
(Groot)ouder blijven op afstand. Niet ophouden ouder of grootouder te zijn omdat er geen contact is.
-
Werken aan je eigen kwetsuren. Het verdriet, de woede, de schaamte, het zelfverwijt verdienen aandacht. Met methodes als de Rewind Technique, Ericksoniaanse Hypnose en lichaamsgericht werk kunnen we specifieke pijnlijke momenten of patronen verzachten zodat je niet langer dagelijks door de scherpste kanten ervan leeft.
-
De drempel voor je kind laag houden om ooit terug te keren.
-
Leren leven met onzekerheid.
-
Aandacht voor je menselijke basisbehoeften.
-
Andere stukken van je leven leefbaar maken. Voor sommige (groot)ouders is dit het moeilijkste, omdat het kan voelen als verraad. En dat is het niet.
-
Zaadjes planten bij het kind voor toekomstig contact (we bekijken samen wat mogelijk is)
Wat doet contactverlies met het kind?
Eerst dit: deze sectie is bedoeld als psycho-educatie, niet als drukmiddel. Voor (groot)ouders is het pijnlijk om te lezen wat een gestoorde gezinsdynamiek met kinderen kan doen. Tegelijk: zonder zicht op de mogelijke gevolgen is het moeilijk om de urgentie te begrijpen waarom werk aan jezelf en aan de situatie ertoe doet, ook als je geen contact hebt.
Wat hieronder volgt zijn risico's, geen voorspellingen. Niet elk kind in deze situaties ontwikkelt al deze problemen, en goede ondersteuning (van de afgewezen ouder, van de geprefereerde ouder die later inzicht krijgt, van professionele begeleiding) maakt een groot verschil.
Tijdens een periode van ouderconflict
Wanneer ouders in langdurig conflict liggen, wordt het kind blootgesteld aan chronische stress die zich op verschillende manieren laat zien:
-
Een of beide ouders hebben minder mentale ruimte voor opvoedkundige aandacht omdat hun energie naar de ex-partner gaat
-
De opvoeding wordt strenger of juist te losjes, afhankelijk van waar de ouder zich tegen afzet
-
Het kind leert dat conflicten niet worden opgelost, wat een blijvende invloed kan hebben op hoe het kind later zelf met conflict omgaat
-
De hechting met een of beide ouders staat onder druk
-
Zelfbeschuldiging is bij kinderen in deze fase zeer gangbaar: ze denken dat het hun schuld is dat de ouders strijden
-
Er is nauwelijks ruimte voor het kind om de scheiding zelf rustig te verwerken
Op korte termijn na een contactbreuk
Wanneer het contact met een ouder verbroken wordt, ontstaan vaak:
-
Onderdrukte stress als gevolg van het loyaliteitsconflict en het "moeten kiezen"
-
Voortijdig volwassen worden: het kind krijgt verantwoordelijkheden die niet bij die leeftijd horen, zoals beslissingen nemen over contact met een ouder
-
Generalisatie van die overbelasting naar andere domeinen, wat zich kan uiten als gedragsproblemen die naar binnen gericht zijn (terugtrekken, somberheid, lichamelijke klachten) of naar buiten gericht (boosheid, opstandigheid, conflicten op school)
-
Bewustwording van de eigen macht in het ouderconflict, wat soms leidt tot het uitspelen van ouders tegen elkaar of tot irreële eisen die door schuldgevoel van een of beide ouders worden ingewilligd
Op langere termijn
Op langere termijn beschrijft de literatuur (Spruijt, Adviesrapport expertteam ouderverstoting 2021, Baker, Warshak) een aantal patronen:
-
Splijten als afweermechanisme. Het kind heeft tijdens het conflict geleerd in zwart-wit te denken (de ene ouder helemaal goed, de andere helemaal slecht) om zelf overeind te blijven. Dat zwart-wit denken kan blijven hangen in andere relaties: vrienden, partners, werkrelaties worden ook in extremen ervaren. Het integreren van positieve en negatieve kanten van mensen wordt moeilijk.
-
Verstoorde hechting en wantrouwen. Wie als kind heeft moeten kiezen tussen ouders, kan moeite hebben met intimiteit en vertrouwen later in het leven.
-
Identiteitsproblemen. Eenzijdige identificatie met de ene ouder en afwijzing van de andere betekent dat een deel van wie het kind is (genetisch, cultureel, emotioneel) niet erkend mag worden. Dat laat sporen na in zelfgevoel.
-
Verhoogd risico op psychische problemen. Depressie, angst, schaamte, gedragsproblemen, psychosomatische klachten, eetproblemen of middelengebruik komen vaker voor.
-
Patronen die zich herhalen. Volwassen kinderen van ouderverstoting scheiden zelf vaker, hebben vaker contactbreuken met hun eigen kinderen, en leven soms zelf met disfunctionele patronen om met spanning om te gaan.
-
Onderpresteren ten opzichte van mogelijkheden. Sommigen ontplooien zich minder dan ze zouden kunnen op vlak van studie, werk of relaties. Niet bij gebrek aan capaciteit, maar omdat de innerlijke onrust andere prioriteiten dwingt.
In de literatuur wordt ook een verhoogd risico op suïcidale gedachten en zelfdestructief gedrag genoemd, vooral bij ernstige ouderverstoting met persoonlijkheidsproblematiek bij de beïnvloedende ouder.
Dit wordt niet genoemd om paniek te zaaien, maar omdat het bij de werkelijke risico's hoort en omdat het reden is om bij zorgen om je kind professionele hulp te zoeken via je huisarts, een CLB-medewerker, een vertrouwd persoon, of als het urgent is via de huisarts van wacht of de Zelfmoordlijn (1813 in België, 113 in Nederland).
Wat het werkbaar maakt
De belangrijkste boodschap van deze sectie is niet de waarschuwing zelf, maar dit: deze gevolgen zijn niet onvermijdelijk.
Wat een groot verschil maakt:
-
Vroege herkenning en gerichte ondersteuning, idealiter voordat het tot ernstige verstoting komt
-
De afgewezen ouder die op een rustige manier in beweging blijft (aan zichzelf, aan de deur openhouden, aan veerkracht)
-
Ooit, als het kind dat zelf zoekt, een veilige plek waar het kind kan landen zonder de geprefereerde ouder te hoeven afvallen
-
Professionele hulp voor het kind, vaak pas bruikbaar als het kind er zelf om vraagt
Voor de afgewezen ouder of grootouder is dat een lange-termijn-positie vasthouden vaak moeilijk. Daar werk ik mee.
Preventie is goedkoper dan remediëring
Kinderrechten bij contactverlies: een standpunt
Tot nu toe ging deze pagina over wat ik voor (groot)ouders kan doen. Tot slot een standpunt over het bredere kader waarin dit werk plaatsvindt, omdat ik vind dat ouders en grootouders ook recht hebben op helderheid over waar ik klinisch en ethisch sta.
Mijn uitgangspunt
Elk kind heeft recht op liefde en verbinding met beide ouders, en met de bredere familie die hen liefheeft, voor zover dat veilig is. Dit recht is verankerd in artikel 9 van het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind: een kind mag niet tegen zijn wil van zijn ouders worden gescheiden, behalve wanneer dat in het belang van het kind zelf is.
Dat betekent: bescherming tegen onveilige ouders weegt altijd zwaarder dan contact om het contact. Maar het betekent ook dat kinderen niet uit hun relatie met een liefhebbende, voldoende veilige ouder of grootouder mogen worden gemanipuleerd om redenen die met die ouder of grootouder zelf niets te maken hebben.
Wat ouderverstoting in mijn ogen is
Wanneer een kind via psychologische manipulatie ertoe wordt gebracht een liefhebbende, voldoende veilige ouder of grootouder af te wijzen, is dat niet alleen pijnlijk voor de afgewezen volwassene. Het is ook schadelijk voor het kind zelf, op korte en lange termijn (zie de vorige sectie over gevolgen).
Een groeiend aantal experts (Bernet, Warshak, Baker, Lorandos en anderen) beschouwt ernstige ouderverstoting als een vorm van psychologische kindermishandeling, en in de internationale literatuur wordt het meer en meer ook gepositioneerd als een uiting van post-separation coercive control: dwingende controle die zich voortzet na de scheiding via het kind.
Dat klinkt zwaar, en is het ook.
Tegelijk: de meeste situaties zijn niet zwart-wit. Een ouder die in een hoogconflictueuze scheiding ontspoort en het kind onbedoeld in de tang zet, is niet hetzelfde als een ouder die systematisch en planmatig de andere ouder elimineert uit het leven van het kind. Het onderscheid blijft belangrijk.
Waarom ik hierover spreek
Bewustwording van ouderverstoting in België en Nederland staat nog in de kinderschoenen, vergeleken met landen als de VS, Canada of het Verenigd Koninkrijk. Veel hulpverleners, magistraten en zelfs therapeuten herkennen het patroon onvoldoende, of plaatsen het onder de paraplu "vechtscheiding" zonder onderscheid te maken tussen wederkerig conflict en eenzijdige verstoting.
"Ouderverstoting" en "oudervervreemding" houden als term al een diagnose in. Daarom spreek ik, wanneer ik geen uitspraak kan doen over de onderliggende oorzaken liever over "contactverlies".
Het is ook belangrijk om het onderscheid te maken tussen minderjarige kinderen die het contact met een ouder (deels) verbreken en volwassen kinderen die dat doen.
Ik werk mee aan publieke berichtgeving wanneer dat zinvol is, en ging ik in op de uitnodigingen van De Morgen, HLN en Feeling voor artikels over dit onderwerp.
Lees het artikel in De Morgen hier.
Tot slot
Als je hier landt na alles wat je tot nu toe gelezen hebt, weet ik dat het zwaar is.
Wat ik je kan aanbieden is geen tovermiddel, maar wel een werkrelatie waarin we eerlijk kijken, zorgvuldig werken, en waarin je veerkracht en perspectief opnieuw kan opbouwen.
Praktisch
Begeleiding bij Praktijk Elpida verloopt in twee stappen
Stap 1: Intakegesprek
Tijdens het intakegesprek (in de praktijk in Melle of via Zoom) leer ik je vraag, je context en je manier van denken kennen
In het intakegesprek geef ik vaak ook al wat psycho-educatie rond dit thema.
Stap 2: Begeleiding
Begeleidingssessies kunnen zowel in de praktijkruimte in, in de vrije natuur (kies voor wandelbegeleiding in het Aelmoeseneiebos als je de natuur verkiest) of via Zoom. Jij kiest.
Tarieven
Intakegesprek 80€ per uur
Begeleidingssessie: 80€ per uur.
Tarieven gelden voor particulieren. Voor B2B en alle andere voorwaarden, zie Tarieven en huisregels.
En als je meer nodig hebt? Dan bekijken we dat samen.
Je zit alleszins niet vast aan (twee)wekelijkse gesprekken. Ik werk altijd zo kortdurend mogelijk. Ik doe dus niet meer dan nodig is, maar ook niet minder dan verantwoord is